Η Φλώρα Τζελέπη, ένας παρατηρητής και μελετητής της ζωής, μέσα από τα βιβλία της μας ταξιδεύει εκεί που ο ανθρώπινος νους γίνεται ένα με την ψυχή, εκεί που η ζωή αποκτά νόημα και η ευτυχία αρχίζει να μπολιάζει με γαλήνη το «είναι» μας. Μιλάει και γράφει με την ψυχή, ζει και δημιουργεί μοιράζοντας απλόχερα αγάπη… Όμως, καλύτερα θα ήταν καλύτερα να μας μιλήσει η ίδια για τον εαυτό της, για το δικό της «είναι»...
Τι είναι αυτό που σας ώθησε να ασχοληθείτε με την συγγραφή;
Θυμάμαι να γράφω από παιδί. Ποιήματα, μικρά διηγήματα, κείμενα, οτιδήποτε θα μπορούσε να με βοηθήσει να εκφράσω τα όσα ένοιωθα και σκεπτόμουν που δεν σας κρύβω ότι ήταν πολλά. Μια εσωτερική ανάγκη, ένα δικό μου καταφύγιο, ένας κόσμος μαγικός, με καταστάσεις και γεγονότα που περιέγραφα αφήνοντας ελεύθερη την φαντασία μου, με καλούς και κακούς ήρωες που έπλαθα, διαμόρφωνα, καθόριζα τις επιλογές τους, το μέλλον τους, κρατούσα στα χέρια μου τις ζωές τους. Κάτι που ήταν για μένα θεϊκό. Με τα χρόνια αυτή η ανάγκη μεγάλωσε. Σπούδασα Δημοσιογραφία, απόκτησα οικογένεια και παιδιά, εργάστηκα, διακρίθηκα με ό,τι ασχολήθηκα και ταξίδεψα σε όλο τον κόσμο με τον σύζυγό μου, όχι σαν ένας τουρίστας αλλά σαν παρατηρητής και μελετητής της ζωής και της ιστορίας των άλλων λαών και πολιτισμών συσσωρεύοντας μοναδικές γνώσεις και εμπειρίες, διαμορφώνοντας την δική μου άποψή για τους ανθρώπους και την ζωή αλλά κι εμένα την ίδια, αυτό που είμαι σήμερα. Κυρίως όμως, αυτό που με επηρέασε καταλυτικά να στραφώ προς την συγγραφή και να πραγματοποιήσω το μεγάλο μου όνειρο, ήταν η εμπειρία από την μακροχρόνια εθελοντική συμμετοχή μου στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Ανηλίκων Πειραιά. Η επαφή κι όσα βίωσα και άκουσα από τα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας, παραμέλησης, κακοποίησης, σεξουαλικής, λεκτικής, ψυχολογικής και σωματικής των νεαρών κατά κύριο λόγο κοριτσιών που φιλοξενούνταν εκεί. Γιατί είναι άλλο να ακούς από τα ΜΜΕ ή κάποιον γνωστό να μιλούν για τα θύματα αυτών των φρικιαστικών μορφών κακοποίησης και άλλο να έχεις μπροστά σου το θύμα… Να σε κοιτάζει στα μάτια και να σπάει την σιωπή του… Σαν υπεύθυνος έτσι πολίτης, μητέρα, γυναίκα, παρακολουθώντας συγχρόνως με αγωνία την σύγχρονη κοινωνία να έχει χάσει τον δρόμο της και να αγωνίζεται να τον βρει, αποφάσισα να συμβάλλω σ’ αυτήν την προσπάθεια με την συγγραφή και με τις ενέργειές μου, καταγγέλλοντας μέσα από τα βιβλία μου την έμφυλη βία, την σεξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση. Να ξεπληρώσω το «χρέος» μου στα κορίτσια που γνώρισα, στις γυναίκες και στα παιδιά που με αυξανόμενη συχνότητα παρακολουθούμε με φρίκη να κακοποιούνται σεξουαλικά καθημερινά, να βιάζονται ή να δολοφονούνται. Επιθυμώντας κι ελπίζοντας στην διαμόρφωση μιας νέας καλύτερης κοινωνίας, μιας κοινωνίας που δεν θα την ονειρευόμαστε αλλά θα την ζούμε.
Κάθε βιβλίο σας και μια δυνατή ιστορία και ένα άλλο «πεδίο δράσης». Σας αρέσουν οι πειραματισμοί ή έχοντας εμπιστοσύνη στην γραφή σας κινήστε σε ασφαλή συγγραφικά μονοπάτια;
Είναι αλήθεια πως κάθε νέο βιβλίο είναι μια νέα δυνατή, συγκλονιστική, σοκαριστική θα έλεγα ιστορία βγαλμένη απ’ τη ζωή. Μια γροθιά στο στομάχι, μια μεγάλη ένταση, μια δυνατή συγκίνηση, μια πρόκληση για αυτοκριτική, περισυλλογή, προβληματισμό, ανάληψη ευθυνών και ενεργοποίησης. Γιατί τα όσα περιγράφω δεν είναι απλές ιστορίες μυθοπλασίας αλλά κατά κύριο λόγο αληθινά γεγονότα, με θύτες και θύματα υπαρκτά κι αυτή είναι η δύναμη των βιβλίων μου. Δεν μου αρκεί τα βιβλία μου να αρέσουν απλά για την ιστορία τους, την πλοκή, την γραφή, τη ροή τους, να διαβάζονται ευχάριστα και να ξεχνιούνται στο ράφι κάποιας βιβλιοθήκης. Αλλά όπως είπα και πριν να ευαισθητοποιούν, να προβληματίζουν και να ευαισθητοποιούν τον αναγνώστη. Να συμμετέχει στις δράσεις κατά της έμφυλης βίας που διοργανώνω με την βοήθεια διαφόρων οργανώσεων στις παρουσιάσεις τους και σε συγκεντρώσεις, πάντα με ομιλίες διακεκριμένων ψυχολόγων, ψυχιάτρων και παραγόντων της πολιτείας υπευθύνων για τα συγκεκριμένα θέματα όπως η Εκδήλωση κατά της Εμφυλης Βίας τον Απρίλη του 2024 στο Φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά υπό την αιγίδα του Δήμου και του Εμπορικού Επιμελητηρίου Πειραιά, με την συνεργασία του Συλλόγου Απανταχού Μανιατών «η Μάνη» και γνωστών χορηγών. Τα ασφαλή μονοπάτια δεν είναι για μένα. Αυτό νομίζω πως μαρτυρούν η ενασχόληση με τα θέματα που θίγω γράφοντας και προβάλλοντας δημόσια, ο τρόπος που σκέπτομαι και πράττω σε όλη μου τη ζωή. Κάτι που φυσικά δεν σημαίνει ότι κινούμαι χωρίς λογική, προγραμματισμό, στόχους και όραμα. Έχω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου και στην γραφή μου, στην δύναμη να μεταδίδω το πάθος μου για τα θέματα που καταπιάνομαι, την αγωνία μου να την αλλάξουμε, την προσδοκία και την βαθιά μου επιθυμία για έναν καλύτερο κόσμο αρχών κι αξιών, για ανθρώπους με ενσυναίσθηση, καλοσύνη κι αγάπη όπως εκφράζω, ζητάω και ονειρεύομαι στα βιβλία μου… Και ομολογώ με μεγάλη χαρά ότι τα καταφέρνω, εισπράττοντας την ανάλογη αποδοχή κι αναγνώριση για τα βιβλία και τις δραστηριότητές μου.
Το συγγραφικό σας ταξίδι ξεκίνησε με το βιβλίο «Οι γραμμές της ζωής». Τι στάθηκε αφορμή για την δημιουργία του;
«Οι γραμμές της ζωής» γράφτηκαν μίαν ιδιαίτερα δύσκολη συναισθηματικά περίοδο της ζωής μου που αφορούσε στην υγεία της αγαπημένης μητέρας μου, ενός ανθρώπου μοναδικού, αξιόλογου και σημαντικότατου στη ζωή μας που προχωρούσε προς το τέλος του, που ξυπνώντας μέσα μου έντονα συναισθήματα κι αναμνήσεις με κρατούσαν τα βράδια ξάγρυπνη. Το μέχρι τότε ταξίδι της ζωής μου κι οι αναπάντητες απορίες μου για την ζωή και τον θάνατο, για την αγάπη και την φιλία, τις φιλικές και τις οικογενειακές σχέσεις, αν γεννιόμαστε ή γινόμαστε στην πορεία, το τι μας διαμορφώνει , τι είναι κακία και καλοσύνη, αγνωμοσύνη και ζήλεια, την βαρύτητα των επιλογών μας στο παρόν και στο μέλλον μας αλλά και όσων έχουμε βιώσει στο παρελθόν. Και μέσα από τις αυτογραφικές κατά κύριο λόγο σελίδες αυτού του βιβλίου με τις ευτυχισμένες παιδικές αναμνήσεις μου, την υπέροχη οικογενειακή μου ζωή με τον άντρα και τα παιδιά μου, την επιτυχημένη επαγγελματική καριέρα και τα ταξίδια μας σε όλο τον κόσμο ζωή, τους υπέροχους ανθρώπους αλλά και τους ζηλόφθονες που γνώρισα, τα μαθήματα που πήρα, έψαξα για τις απαντήσεις μου. «Οι γραμμές της ζωής» είναι μια αυτοέκδοση γιατί λόγω κορωνοϊού είχαν κλείσει οι εκδοτικοί οίκοι και έγινα και…εκδότης! Ήταν λοιπόν το πρώτο «παιδί» μου που κυκλοφόρησε κάτω από δύσκολες συνθήκες.
Η αφήγηση και οι περιγραφές σας στα «Μυστικά στην άνυδρη γη» καθηλώνουν τον αναγνώστη και τον μεταφέρουν σε μίαν άλλη εποχή. Άραγε πόσες αλήθειες κρύβουν μέσα τους οι ήρωες σας;
Όπως όλα μου τα βιβλία «Τα μυστικά στην άνυδρη γη» κρύβουν τις μεγάλες δικές τους αλήθειες. Είναι το πρώτο βιβλίο της Τετραλογίας μου κατά της έμφυλης βίας. Ακολούθησαν «Ο Δικηγόρος» και «Το κορίτσι από το πουθενά» και σύντομα θα κυκλοφορήσει και το τέταρτο. Αφορά στην πατριαρχία, την οικογενειακή κακοποίηση και βία, σαν τόπο που εξελίσσεται η ιστορία επέλεξα την πανέμορφη Μάνη και τους μοναδικούς της ανθρώπους με την μεγάλη ιστορία, τα ιδιαίτερα ήθη έθιμα και παραδόσεις, το τρόπο ζωής της. Την Μάνη την γνώριζα σαν επισκέπτης, δεν έχω καταγωγή από εκεί όπως συχνά με ρωτούν, ρίζες και φίλους στην Μάνη. Τους απέκτησα μετά την επιτυχημένη έκδοση και κυκλοφορία του βιβλίου που το αγκάλιασαν και το αγάπησαν όπως εγώ. Την μελέτησα με πολύ σεβασμό και με προσοχή και την λάτρεψα. Τα γεγονότα που αναφέρονται στο παρελθόν, στον γδικιομό (την μανιάτικη βεντέτα) τις απαρχαιωμένες αντιλήψεις μιας οπισθοδρομικής κοινωνίας, τα ανηλεή ήθη και έθιμα και τις παραδόσεις είναι βασισμένα σε αληθινά γεγονότα που σημάδεψαν ή κατέστρεψαν τις ζωές των ανθρώπων με τα κρυμμένα τους μυστικά σε μίαν άνυδρη γη όπως άνυδρες ήταν και οι ψυχές τους… Οι τόποι είναι πραγματικοί, τα ονόματα των ηρώων γνήσια μανιάτικα όπως και οι λέξεις και τα ιδιώματα των διαλόγων, τα μοιρολόγια, τα τραγούδια, οι θρύλοι, οι παραδόσεις, οι περίφημοι πύργοι και η κατασκευή τους. Στα μυστικά δεν αναφέρομαι μόνον στο παρελθόν της πατριαρχίας αλλά και στο παρόν με τα διαχρονικά και επίκαιρα θέματα της οικογενειακής κακοποίησης και πατριαρχίας και τα μεγάλα διλήμματα, τα παιχνίδια της μοίρας που αναγκάζει τους ήρωες να επιστρέψουν στις ρίζες τους και να αποκαλύψουν και να αντιμετωπίσουν το σκοτεινό παρελθόν τους, το παρόν και το μέλλον τους. Στην ανάγκη να αντισταθούν, να ορίσουν τη μοίρα και τη ζωή τους, να βρουν την δύναμη που απαιτείται για να συγχωρήσουν έρχονται αντιμέτωποι με την αλήθεια, με τα κρυμμένα μυστικά στις σελίδες ενός ξεχασμένου κιτρινισμένου τετραδίου.
Το επόμενο όμως βιβλίο σας «Ο Δικηγόρος» το πόκερ με τον νόμο, κρύβει άλλους κινδύνους όπου ο φόβος και οι ενοχές κυριαρχούν. Ήταν εύκολο αυτό το έργο κατά την συγγραφή του;
Η συγγραφή των βιβλίων μου δεν είναι καθόλου εύκολη. Είναι επίπονη, ψυχοφθόρα, σκληρή. Διαπραγματεύομαι θέματα εξαιρετικά δύσκολα που απαιτούν ιδιαίτερες γνώσεις, ευαισθησία και προσοχή. Είναι μια κατάθεση ψυχής και συναισθημάτων. Στα βιβλία μου όλα ταυτίζομαι με τα θύματα, χάνομαι μέσα στις σκέψεις τους, βυθίζομαι στην καρδιά τους, προσπαθώ να αιτιολογήσω τις αντιδράσεις, τις πράξεις, τα λόγια τους, να καταλάβω και να αναλύσω τα αίτια και τους λόγους που τα οδήγησαν στην κόλαση εν ζωή βιώνουν, να μου δώσουν τις απαντήσεις που ψάχνω. Αλλά και για τους θύτες, τα σεξουαλικά αυτά αρπαχτικά χωρίς ίχνος συνείδησης, τύψεων και πιθανότητας σωφρονισμού να απαντήσω στα «γιατί». Το θέμα του Δικηγόρου, το δεύτερο βιβλίο της Τετραλογίας μου, αφορά στην σεξουαλική παρενόχληση, την κακοποίηση και τον βιασμό στον επαγγελματικό περιβάλλον γι’ αυτό το αφιερώνω στα νέα κορίτσια και τις γυναίκες που βρήκαν το κουράγιο να μιλήσουν αλλά και σε αυτές που σιωπούν. Ο Δικηγόρος είναι ένα άτομο υπεράνω πάσης υποψίας, αναγνωρισμένου κύρους, μεγάλης οικονομικής επιφάνειας και ύποπτων διασυνδέσεων, που χρησιμοποιώντας το κύρος και την εξουσία του, καταπατώντας εν γνώσει του και προκλητικά τους νόμους, την ηθική, την δικαιοσύνη, οδηγείται στην πιο ακραία κατάχρηση εξουσίας ανθρώπου σε άνθρωπο που ορίζεται σαν σεξουαλική παρενόχληση, κακοποίηση και βιασμό με τις γνωστές τραγικές συνέπειες. Για τους λόγους αυτούς, στο τίτλο του εξώφυλλου διαγράφω με μια κόκκινη γραμμή το «Δίκη» από την λέξη «Δικηγόρος» αφαιρώντας του δικαίωμα να αποκαλείται με αυτήν του την ιδιότητα…
Και ερχόμαστε στο τελευταίο βιβλίο σας «Το κορίτσι από το πουθενά». Ένα μυθιστόρημα που κάνει αναφορά στην σημασία της φιλίας, τη δύναμη της αγάπης, τα παιχνίδια που μπορεί να μας παίξει η μοίρα αλλά και την βαρύτητα που έχει το παρελθόν στο παρόν μας. Μιλήστε μας και γι’ αυτό…
«Το κορίτσι από το πουθενά» κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2024 και τον Αύγουστο διακρίθηκε στα top ten της ελληνικής λογοτεχνίας. Όπως και στα προηγούμενα μυθιστορήματά μου είναι μια ιστορία μυθοπλασίας και αληθινών γεγονότων αφιερωμένη «στα παιδιά που τα σκέπασε το σκοτάδι» με θέμα την παιδική κακοποίηση και τον βιασμό από άτομο του στενότατου οικογενειακού περιβάλλοντος, στις τραγικές συνέπειες της φρικιαστικής πράξης στην ψυχή και στο σώμα του ανήλικου θύματος τόσο στην ενηλικίωσή του όσο και στην πορεία του στο μέλλον. Καταγγέλλω τον θύτη και την μητέρα, την μητρική αδιαφορία και ανικανότητα να το προστατέψει, το ευρύτερο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, την διαχρονική γυναικεία καταπίεση και τον περιορισμό της γυναίκας σε συγκεκριμένους ρόλους και την μετάδοση αυτής της λανθασμένης αντίληψης από γενεά σε γενεά. Προσεγγίζω και αναλύω προσεκτικά τον ψυχισμό όλων, τα αίτια και τους λόγους, δίνω φωνή στα θύματα να μιλήσουν, τα βοηθάω να ξεδιπλώσουν τον πόνο, την οργή, το φόβο, την αγανάκτηση, τα συναισθήματα και την αγωνία τους για το μέλλον. Να ζητήσουν βοήθεια για να κρατηθούν στη ζωή. Στις ανίκανες μητέρες να απολογηθούν. Στους θύτες, στα σεξουαλικά αρπαχτικά χωρίς ίχνος συνείδησης, τύψεων και πιθανότητας σωφρονισμού κανένα έλεος… Στο μυθιστόρημα θίγω και την οπαδική βία μέσω τις οποίας κάποιοι νέοι γυρεύοντας λανθασμένα να καλύψουν τα κενά τους και να αποκτήσουν ταυτότητα και κύρος πέφτουν στα δίχτυα του αρρωστημένου ποδοσφαιρικού συστήματος και των οικονομικών συμφερόντων του. Χωρίς να παραλείπω να στέλνω στους αναγνώστες τα ανάλογα μηνύματα τοποθετώντας πλάι στα θύματα και απέναντι στους θύτες πρόσωπα πρότυπα, με αρχές και αξίες παρακινώντας τους να τα μιμηθούν. «Το κορίτσι από το πουθενά» είναι ένα μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στην καλοκαιρινή Πάτμο, το νησί Της Αποκάλυψης και των αποκαλύψεων της ιστορίας μου. Δυο νέα κορίτσια, η Νάντια κι η Στέλλα, από εντελώς διαφορετικό περιβάλλον και εντελώς διαφορετικούς χαρακτήρες δουλεύουν τυχαία στο καλοκαίρι στο ίδιο ξενοδοχείο. Δεμένα χωρίς να το ξέρουν με την αόρατη κόκκινη κλωστή που δένει τους ανθρώπους που είναι μοιραίο να συναντηθούν. Και παράδοξα δένονται με μίαν αγνή φιλία κι αγάπη. Ποιο από τα δύο κορίτσια, η Νάντια ή η Στέλλα είναι εκείνη που κυνηγημένη από το παρελθόν της, με ανοιγμένες πληγές κρύβει και κρύβεται δίχως ταυτότητα από όλους προσπαθώντας να λυτρωθεί; Τι θα την κάνει άραγε να σπάσει την σιωπή της και να εμπιστευθεί τα μυστικά της; Και όταν το κάνει θα λυτρωθεί; Ο τόπος και το περιβάλλον επιβλητικό, οι άνθρωποι που θα σταθούν δίπλα της μοναδικοί, η εξέλιξη της ιστορίας και οι διάλογοι ιδιαίτερα στην τυχαία συνάντηση με την μητέρα της συγκλονιστικοί. Η κατανόηση, η αγάπη, ο έρωτας, γη φιλία δεν έρχονται σαν συμπλήρωμα αλλά ως καταλυτικό στοιχείο με την μεγάλη τελική ανατροπή να λειτουργεί καθαρτικά, λυτρωτικά, αφήνοντας την ελπίδα να υψώσει το ανάστημά της. «Το κορίτσι από το πουθενά» παρά την σοβαρότητα και τον πόνο που κουβαλάει παραμένει απολύτως αισιόδοξο.
Είναι τελικά οι επιλογές αυτές που καθορίζουν την πορεία της ζωής των ηρώων σας ή είναι ένα παιχνίδι ανταλλαγής ρόλων που οδηγούν στην εξέλιξη;
Πιστεύω ακράδαντα πως οι επιλογές που κάνουμε παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πορεία της ζωής μας. Είμαστε οι επιλογές μας. Επιλογές για τις οποίες μόνον εμείς φέρουμε την ευθύνη, κανένας άλλος. Ευθύνη και προς αυτούς που οι επιλογές μας επηρεάζουν τις ζωές και το μέλλον τους όπως και το δικό μας. Και ας μην τα «φορτώνουμε» όπως συχνά συνηθίζουμε στη Μοίρα, την Ειμαρμένη, το Κάρμα, την Τύχη και το Θεό αν θέλουμε να ανήκουμε στα νοήμονα άτομα. Και κρίση έχουμε και συνείδηση και βούληση. Και την δυνατότητα να καθορίζουμε τις ζωές μας.
Τι θα λέγατε σ’ έναν αναγνώστη ώστε να τον προτρέψετε να διαβάσει τα βιβλία σας;
Θα τον καλούσα, εφ’ όσον βέβαια τον αγγίζουν και τον προβληματίζουν τα καυτά θέματα των βιβλίων μου και οι δραστηριότητές μου κατά της Έμφυλης Βίας, να αγκαλιάσει αυτήν την προσπάθεια συγγραφής και ενεργειών που αφορούν σε όλους ανεξαιρέτως τους υπεύθυνους πολίτες, γυναίκες και άντρες αγοράζοντας, διαβάζοντας και χαρίζοντας τα βιβλία μου... Να μην παραμένει ανούσιος κριτής και σχολιαστής αλλά να προβληματιστεί, να ευαισθητοποιηθεί και να κινητοποιηθεί. Πριν η βία χτυπήσει την πόρτα του… Πριν κι ο ίδιος βιώσει όσα συμβαίνουν στον διπλανό του… Πριν γίνει ο ίδιος ο «διπλανός» κάποιου… Το οφείλουμε όλοι στα θύματα διαφορετικά θα είμαστε συνυπεύθυνοι στα φρικιαστικά που συμβαίνουν δίπλα μας…
Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα επόμενα σχέδια σας;
Γράφω το τέταρτο μυθιστόρημα συμπληρώνοντας την Τετραλογία που ανέφερα στην αρχή και νομίζω θα ξεπεράσει τα προηγούμενα σε επιτυχία τα προηγούμενα και θα συγκλονίσει. Επίσης θα ήθελα να εκδώσω και τρεις παλαιότερες ποιητικές συλλογές μου, κάθε μια τους γραμμένες σε διαφορετική ηλικία, χρονική περίοδο και συνθήκες, με την δική τους αυθεντικότητα, ευαισθησία και ομορφιά.
Παύλος Ανδριάς, για τον aylogyros news
